Πόσα χρήματα πρέπει να έχεις σε ταμείο έκτακτης ανάγκης

Πόσα χρήματα πρέπει πραγματικά να έχεις στην άκρη για απρόοπτα και γιατί έρχεται πριν τις επενδύσεις.

Κοινοποίηση
Πόσα χρήματα πρέπει να έχεις σε ταμείο έκτακτης ανάγκης
Photo by Sasun Bughdaryan / Unsplash

Στα προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για προϋπολογισμό και κρυφά έξοδα. Το επόμενο λογικό βήμα, πριν καν σκεφτείς επενδύσεις, είναι κάτι λιγότερο "συναρπαστικό" αλλά εξίσου θεμελιώδες: το ταμείο έκτακτης ανάγκης.

Τι είναι και γιατί είναι το πρώτο βήμα

Το ταμείο έκτακτης ανάγκης είναι ένα ποσό χρημάτων που κρατάς στην άκρη, εύκολα προσβάσιμο, αποκλειστικά για απρόβλεπτα γεγονότα: απώλεια εισοδήματος, επείγον ιατρικό έξοδο, επισκευή αυτοκινήτου, ξαφνική βλάβη σε βασικό εξοπλισμό σπιτιού.

Η λογική είναι απλή: χωρίς αυτό το "μαξιλάρι", κάθε απρόβλεπτο γεγονός σε αναγκάζει να δανειστείς (με πιστωτική κάρτα, δάνειο, ή δανεικά από γνωστούς) — κάτι που μπορεί να σε βάλει σε κύκλο χρέους ακριβώς τη στιγμή που ήδη δυσκολεύεσαι.

Γι' αυτό συνιστάται σχεδόν πάντα να χτίσεις πρώτα το ταμείο έκτακτης ανάγκης, πριν ξεκινήσεις να επενδύεις — ακόμα κι αν οι επενδύσεις φαίνονται πιο "ενδιαφέρουσες".

Το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζεις πόσα ξοδεύεις κάθε μήνα.

Ο Υπολογιστής Προϋπολογισμού μπορεί να σε βοηθήσει να εκτιμήσεις
τα βασικά μηνιαία έξοδά σου.

Πόσο πρέπει να είναι

Ο πιο συνηθισμένος κανόνας είναι: 3 έως 6 μηνιαία σου έξοδα (όχι εισόδημα — έξοδα, δηλαδή αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι για να ζήσεις κάθε μήνα).

Αυτό το εύρος δεν είναι τυχαίο — αντιστοιχεί περίπου στον χρόνο που θα μπορούσε να χρειαστεί κάποιος για να βρει νέα δουλειά σε περίπτωση απώλειας εισοδήματος, χωρίς να αναγκαστεί να δανειστεί.

Ποιο ακριβώς νούμερο ταιριάζει σε σένα εξαρτάται από:

  • Σταθερότητα εισοδήματος — αν έχεις σταθερό μισθό με σύμβαση αορίστου χρόνου, το 3 μηνών άκρο του εύρους μπορεί να είναι αρκετό. Αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας με μεταβλητό εισόδημα, πιο κοντά στο 6 (ή και παραπάνω) είναι πιο ασφαλές.
  • Οικογενειακή κατάσταση — αν έχεις εξαρτώμενα μέλη, ένα μεγαλύτερο ταμείο δίνει περισσότερη ασφάλεια.
  • Άλλο δίχτυ ασφαλείας — αν έχεις οικογένεια που θα μπορούσε να βοηθήσει σε ανάγκη, ίσως χρειάζεσαι μικρότερο προσωπικό ταμείο απ' ό,τι κάποιος χωρίς αυτή τη δυνατότητα.

Ένα πρακτικό παράδειγμα

Ας υποθέσουμε ότι τα μηνιαία σου έξοδα (όχι εισόδημα) είναι 1.040€ (χρησιμοποιώντας το παράδειγμα σταθερών + μεταβλητών εξόδων από το πρώτο άρθρο: 600€ σταθερά + 440€ μεταβλητά).

  • Ελάχιστο ταμείο (3 μήνες): 1.040€ × 3 = 3.120€
  • Άνετο ταμείο (6 μήνες): 1.040€ × 6 = 6.240€

Φαίνεται μεγάλο ποσό στην αρχή — και είναι φυσιολογικό να νιώθεις έτσι. Το σημαντικό δεν είναι να το έχεις έτοιμο αύριο, αλλά να ξεκινήσεις να χτίζεις προς αυτό σταδιακά.

Πού να κρατάς αυτά τα χρήματα

Το ταμείο έκτακτης ανάγκης έχει δύο βασικές προϋποθέσεις: προσβασιμότητα και σταθερότητα (όχι διακύμανση αξίας). Γι' αυτό:

  • Δεν ταιριάζει σε μετοχές/ETFs — η αξία τους μπορεί να πέσει ακριβώς τη στιγμή που θα χρειαστείς τα χρήματα
  • Ταιριάζει σε απλό ταμιευτήριο ή λογαριασμό με εύκολη πρόσβαση, ακόμα κι αν ο τόκος είναι χαμηλός — η προτεραιότητα εδώ είναι η ασφάλεια και η άμεση διαθεσιμότητα, όχι η απόδοση

Πώς να το χτίσεις σταδιακά

Δεν χρειάζεται να το χτίσεις όλο μονομιάς:

  1. Ξεκίνα με έναν μικρό, συγκεκριμένο πρώτο στόχο — π.χ. 300-500€, ένα ποσό που καλύπτει τα πιο συνηθισμένα μικρά απρόοπτα (επισκευή, επείγον ιατρικό)
  2. Αυτοματοποίησε μια σταθερή μηνιαία μεταφορά, όσο μικρή κι αν είναι — η συνέπεια μετράει περισσότερο από το ποσό (το είδαμε ήδη στο άρθρο για το 50/30/20)
  3. Μεγάλωσέ το σταδιακά προς τον στόχο των 3-6 μηνών, χωρίς άγχος για το πόσο θα πάρει

Τι γίνεται όταν το χρησιμοποιήσεις

Αν χρειαστεί να αντλήσεις από το ταμείο έκτακτης ανάγκης για κάτι πραγματικά απρόβλεπτο, αυτό δεν είναι "αποτυχία" — είναι ακριβώς ο λόγος που υπάρχει. Το μόνο που χρειάζεται μετά είναι να ξαναρχίσεις να το χτίζεις, με τον ίδιο σταδιακό τρόπο.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να έχω ολοκληρωμένο το ταμείο έκτακτης ανάγκης πριν ξεκινήσω οποιαδήποτε αποταμίευση/επένδυση; Όχι απαραίτητα εντελώς ολοκληρωμένο, αλλά καλό είναι να έχεις τουλάχιστον ένα βασικό "μαξιλάρι" (π.χ. 500-1.000€) πριν ξεκινήσεις να επενδύεις οποιοδήποτε ποσό, ώστε ένα απρόοπτο να μη σε αναγκάσει να ρευστοποιήσεις επενδύσεις σε κακή στιγμή.

Το ταμείο έκτακτης ανάγκης χρειάζεται να είναι ξεχωριστό από τον κύριο λογαριασμό μου; Συνιστάται, ναι — έτσι μειώνεται ο πειρασμός να το χρησιμοποιήσεις για κάτι που δεν είναι πραγματικά έκτακτη ανάγκη.

Τι θεωρείται "πραγματικό" έκτακτο ανάγκης, σε αντίθεση με απλή επιθυμία; Ένας απλός έλεγχος: αν είναι απρόβλεπτο, απαραίτητο, και επείγον (π.χ. βλάβη αυτοκινήτου που χρειάζεσαι για δουλειά), είναι έκτακτη ανάγκη. Αν είναι κάτι που μπορούσες να προβλέψεις ή να αναβάλεις, μάλλον ανήκει στον κανονικό προϋπολογισμό, όχι στο ταμείο έκτακτης ανάγκης.

Μάθε πόσα χρήματα χρειάζεσαι για να δημιουργήσεις ένα ασφαλές οικονομικό μαξιλάρι.

Άνοιξε το εργαλείο του moneymap

Στο επόμενο άρθρο συγκρίνουμε ταμιευτήριο με προθεσμιακή κατάθεση — και θα δούμε τι συμφέρει περισσότερο για διαφορετικούς στόχους αποταμίευσης.

Διάβασε περισσότερα