Οικονομικοί στόχοι: πώς τους φτιάχνεις ώστε να τους πετύχεις

Γιατί οι οικονομικοί στόχοι αποτυγχάνουν και πώς τους φτιάχνεις ώστε να τους τηρείς: παραδείγματα με ποσά, χρόνους και αυτοματοποίηση.

Κοινοποίηση
Οικονομικοί στόχοι: πώς τους φτιάχνεις ώστε να τους πετύχεις
Photo by Numbers On Your Tip / Unsplash

«Φέτος θα αποταμιεύσω περισσότερο». «Θα φτιάξω ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης». «Θα αρχίσω να επενδύω». Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε πει κάτι τέτοιο, με την καλύτερη διάθεση. Και οι περισσότεροι από εμάς, σε κάποιο σημείο, το ξεχάσαμε.

Το πρόβλημα σπάνια είναι ότι δεν θέλουμε αρκετά. Συνήθως είναι ότι ο στόχος δεν είχε μορφή που να μπορεί να τηρηθεί. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί οι στόχοι αποτυγχάνουν και πώς να φτιάχνεις στόχους που ακολουθείς πραγματικά.

Γιατί οι οικονομικοί στόχοι αποτυγχάνουν

  • Είναι αόριστοι. Το «θα αποταμιεύσω περισσότερο» δεν λέει πόσα, ούτε μέχρι πότε, άρα δεν ξέρεις ποτέ αν τα κατάφερες.
  • Είναι πολύ μεγάλοι. Ένας στόχος που φαίνεται τεράστιος, όπως το «να αποκτήσω σπίτι» ή το «να βγω στη σύνταξη νωρίς», δεν σου λέει τι να κάνεις αύριο.
  • Δεν έχουν σχέδιο. Λείπει το «πώς» και το «από πού θα βγουν τα χρήματα».
  • Εξαρτώνται από τη θέληση. Αν πρέπει να αποφασίζεις κάθε μήνα αν θα βάλεις χρήματα στην άκρη, κάποιον μήνα θα αποφασίσεις όχι.
  • Δεν μετριούνται. Χωρίς πρόοδο που να φαίνεται, χάνεται το κίνητρο.

Η μορφή ενός στόχου που τηρείται

Μια γνωστή προσέγγιση είναι οι στόχοι SMART, δηλαδή:

Τι σημαίνειΠαράδειγμα
ΣυγκεκριμένοςΛέει ακριβώς τι θέλεις«Ταμείο έκτακτης ανάγκης»
ΜετρήσιμοςΈχει ποσό«3.000€»
ΕφικτόςΤαιριάζει στο εισόδημά σου«150€ τον μήνα»
ΣχετικόςΈχει νόημα για εσένα«Για να μη χρειαστεί να δανειστώ σε απρόοπτο»
Με χρονικό όριοΈχει ημερομηνία«Σε 20 μήνες»

Η διαφορά μεταξύ «θέλω να αποταμιεύσω» και «θέλω 3.000€ για ταμείο έκτακτης ανάγκης σε 20 μήνες, με 150€ τον μήνα» είναι ότι το δεύτερο σου λέει τι να κάνεις αυτόν τον μήνα.

Βήμα προς βήμα: πώς το κάνεις

1. Διάλεξε έναν ή δύο στόχους τη φορά. Δέκα στόχοι μαζί σημαίνουν ότι δεν τηρείς κανέναν.

2. Δώσε ποσό και ημερομηνία. Μετά υπολόγισε πόσο χρειάζεται κάθε μήνα (ποσό ÷ μήνες). Μπορείς να βοηθηθείς με τον Υπολογιστή Προϋπολογισμού.

3. Έλεγξε ότι είναι εφικτός. Αν το μηνιαίο ποσό σε στριμώχνει, μεγάλωσε τον χρόνο. Είναι προτιμότερο ένας πιο αργός στόχος που τηρείς από έναν γρήγορο που εγκαταλείπεις.

4. Δώσε στον στόχο δικό του «φάκελο». Δες τη Μέθοδο φακέλων: ξεχωριστό κουτάκι (ή λογαριασμός) για κάθε στόχο.

5. Αυτοματοποίησέ τον. Μια πάγια εντολή την ημέρα του μισθού κάνει τον στόχο να προχωρά χωρίς να χρειάζεται απόφαση. Δες το Αυτόματη αποταμίευση.

6. Κάνε την πρόοδο ορατή. Ένα απλό τετράδιο, φύλλο ή πίνακας που δείχνει «1.200€ από 3.000€» ενισχύει το κίνητρο.

7. Έλεγχε μία φορά τον μήνα. Δέκα λεπτά αρκούν: πήγες όπως σχεδίαζες; Αν όχι, γιατί; Μπορείς να προσαρμόσεις το σχέδιο χωρίς να το εγκαταλείψεις.

Παράδειγμα: ο ίδιος στόχος σε τρεις διαφορετικούς ρυθμούς

Έχεις εισόδημα 1.200€ τον μήνα και θέλεις να φτιάξεις ταμείο έκτακτης ανάγκης 3.000€. Δες πώς αλλάζει το βάρος ανάλογα με τον χρόνο που δίνεις:

ΔιάρκειαΜηνιαίο ποσόΠοσοστό του εισοδήματος
12 μήνες250€περίπου 21%
18 μήνεςπερίπου 167€περίπου 14%
24 μήνες125€περίπου 10%

Αν τα 250€ σε στριμώχνουν, μπορεί η επιλογή των 24 μηνών να είναι αυτή που τελικά θα τηρήσεις. Για να υπολογίσεις το δικό σου ποσό, χρησιμοποίησε το εργαλείο Ταμείο Έκτακτης Ανάγκης.

Πώς μοιράζεις τα χρήματα σε περισσότερους στόχους

Αν έχεις περισσότερους από έναν στόχους, μια συνηθισμένη σειρά προτεραιότητας είναι:

  1. Ένα μικρό ταμείο έκτακτης ανάγκης, ώστε να μην χρειάζεται να δανείζεσαι σε απρόοπτα.
  2. Αποπληρωμή χρεών με υψηλό επιτόκιο. Δες το Αποπληρωμή χρεών.
  3. Μεγαλύτεροι στόχοι, όπως επενδύσεις ή προκαταβολή για σπίτι.
  4. Στόχοι που σου δίνουν χαρά, όπως ένα ταξίδι. Δεν χρειάζεται να τους αφήσεις τελευταίους. Μια μικρή διαρκής κατηγορία για αυτούς μπορεί να σε βοηθήσει να μη «σπάσεις».

Ένα παράδειγμα για τον μήνα με 1.200€, αν αφιερώνεις περίπου 200€ σε στόχους:

ΣτόχοςΜηνιαίο ποσό
Ταμείο έκτακτης ανάγκης100€
Διακοπές50€
Επενδύσεις50€
Σύνολο200€ (περίπου 17% του εισοδήματος)

Τα νούμερα είναι ενδεικτικά. Το ζητούμενο είναι κάθε στόχος να έχει το δικό του ποσό.

Πότε ένας στόχος αλλάζει

Δεν είναι αποτυχία να αλλάξεις έναν στόχο. Αν αλλάξει το εισόδημά σου, οι ανάγκες σου ή οι προτεραιότητές σου, είναι λογικό να προσαρμόσεις το ποσό ή τη διάρκεια. Αυτό που θέλεις να αποφύγεις είναι να τον εγκαταλείψεις σιωπηλά. Πιο μακροπρόθεσμοι στόχοι, όπως η οικονομική ανεξαρτησία, χρειάζονται πολλά χρόνια και αναθεώρηση. Για να δεις πώς είναι ένας τέτοιος στόχος, διάβασε το FIRE movement: τι είναι και μπορεί να επιτευχθεί στην Ελλάδα και δοκίμασε τον Υπολογιστή FIRE.

Συχνά λάθη

  • Να βάζεις στόχο χωρίς ημερομηνία.
  • Να ξεκινάς με στόχο που δεν χωράει στον προϋπολογισμό σου και να τον εγκαταλείπεις τον δεύτερο μήνα.
  • Να αφήνεις τα χρήματα του στόχου στον λογαριασμό που ξοδεύεις. Θα τα δεις και θα τα ξοδέψεις.
  • Να μην ανταμείβεις την πρόοδο. Μικρά ορόσημα, όπως «έφτασα το 25%», δίνουν κίνητρο.
  • Να κυνηγάς τον τέλειο στόχο. Ένας απλός στόχος που ξεκινά σήμερα είναι καλύτερος από έναν τέλειο που ξεκινά «του χρόνου». Δες και το Lifestyle inflation για να καταλάβεις πώς τα έξοδα «ανεβαίνουν» όταν αυξάνεται το εισόδημα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσους οικονομικούς στόχους πρέπει να έχω; Για να τους τηρήσεις, καλύτερα ένας ή δύο τη φορά. Μπορείς να προσθέσεις νέους όταν οι πρώτοι είναι σε καλό δρόμο.

Τι κάνω αν χάσω έναν μήνα; Δεν είναι αποτυχία. Συνέχισε τον επόμενο μήνα, και αν χρειάζεται μείωσε προσωρινά το ποσό αντί να ακυρώσεις τον στόχο.

Πώς μένω παρακινημένος; Κάνε την πρόοδο ορατή, μοιράσου τον στόχο με κάποιον που εμπιστεύεσαι και γιόρτασε τα μικρά ορόσημα. Το πιο ισχυρό «κίνητρο» είναι όμως ο αυτοματισμός: όταν τα χρήματα φεύγουν μόνα τους, δεν χρειάζεται κίνητρο.


Αυτό το άρθρο είναι γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί οικονομική συμβουλή. Τα νούμερα των παραδειγμάτων είναι ενδεικτικά και δεν ταιριάζουν σε κάθε περίπτωση.

Διάβασε επίσης: Πώς να φτιάξεις τον πρώτο σου προϋπολογισμό, βήμα-βήμα. Σύντομα, λίγο πριν από τη Black Friday, θα δούμε πώς αγοράζεις έξυπνα χωρίς να ξεφύγεις από τον προϋπολογισμό σου.

Διάβασε περισσότερα