Πώς υπολογίζεται η δόση του στεγαστικού δανείου: ο μαθηματικός τύπος και ένα παράδειγμα

Πόση θα είναι η δόση του στεγαστικού σου; Δες πώς υπολογίζεται, πώς αλλάζει με τα χρόνια και το επιτόκιο και πόση δόση αντέχεις.

Κοινοποίηση
Πώς υπολογίζεται η δόση του στεγαστικού δανείου: ο μαθηματικός τύπος και ένα παράδειγμα
Photo by Jakub Żerdzicki / Unsplash

Η δόση ενός στεγαστικού δανείου εξαρτάται από τρία πράγματα: το ποσό που δανείζεσαι, το επιτόκιο και τη διάρκεια. Αν το επιτόκιο είναι σταθερό και οι δόσεις ίσες, μπορείς να την υπολογίσεις μόνος σου πριν μιλήσεις με οποιαδήποτε τράπεζα.

Ένα υποθετικό παράδειγμα: για δάνειο 144.000€ με επιτόκιο 4% και διάρκεια 25 χρόνια, η δόση βγαίνει περίπου 760€ τον μήνα. Παρακάτω θα δεις πώς φτάνουμε σε αυτό το νούμερο, τι αλλάζει όταν αλλάζουν η διάρκεια και το επιτόκιο, και πώς να κρίνεις αν μια δόση σε βολεύει. Αν θες να δοκιμάσεις δικά σου νούμερα, χρησιμοποίησε τον Υπολογιστή Στεγαστικού.

Τι επηρεάζει τη δόση

  • Το κεφάλαιο: το ποσό που δανείζεσαι. Όσο μεγαλύτερο, τόσο μεγαλύτερη η δόση.
  • Το επιτόκιο: το κόστος του δανείου, σε ποσοστό ετησίως. Μπορεί να είναι σταθερό για ορισμένο διάστημα ή κυμαινόμενο, δηλαδή να αλλάζει με ένα επιτόκιο αναφοράς, όπως το Euribor, συν ένα περιθώριο που ορίζει η τράπεζα.
  • Η διάρκεια: σε πόσα χρόνια θα το εξοφλήσεις. Όσο μεγαλύτερη, τόσο μικρότερη η δόση, αλλά και τόσο περισσότεροι οι τόκοι συνολικά.

Στο παράδειγμα χρησιμοποιούμε το πιο συνηθισμένο σύστημα: ίσες μηνιαίες δόσεις, όπου κάθε δόση περιέχει και τόκους και κεφάλαιο.

Ο τύπος σε απλά λόγια

Για ίσες δόσεις και σταθερό επιτόκιο, η δόση είναι:

Δόση = Κ × r × (1 + r)ⁿ ÷ [(1 + r)ⁿ − 1]

  • Κ είναι το ποσό του δανείου,
  • r είναι το μηνιαίο επιτόκιο, δηλαδή το ετήσιο διά 12,
  • n είναι ο αριθμός των μηνιαίων δόσεων.

Με Κ = 144.000€, r = 4% ÷ 12 ≈ 0,00333 και n = 25 × 12 = 300 μήνες, το αποτέλεσμα είναι 760,09€.

Δεν χρειάζεται να τον θυμάσαι. Στο Excel ή στο Google Sheets υπάρχει η συνάρτηση PMT, που δίνει το ίδιο αποτέλεσμα (ανάλογα με τις ρυθμίσεις σου, ο διαχωριστής των ορισμάτων είναι ; ή ,):

=PMT(0,04/12; 300; -144000)

Πόσο αλλάζει με τη διάρκεια

Υποθετικό δάνειο 144.000€, επιτόκιο 4% σταθερό, ίσες δόσεις. Τα ποσά είναι στρογγυλοποιημένα.

ΔιάρκειαΜηνιαία δόσηΣυνολικό ποσό που πληρώνειςΤόκοι συνολικά
20 χρόνια873€~209.400€~65.400€
25 χρόνια760€~228.000€~84.000€
30 χρόνια687€~247.500€~103.500€

Δύο συμπεράσματα:

  • Από τα 20 στα 25 χρόνια η δόση πέφτει κατά 113€, αλλά πληρώνεις περίπου 18.600€ περισσότερους τόκους.
  • Από τα 25 στα 30 χρόνια η δόση πέφτει κατά 73€, και οι τόκοι ανεβαίνουν κατά περίπου 19.500€.

Η μεγαλύτερη διάρκεια ανακουφίζει τον μηνιαίο προϋπολογισμό, αλλά το πληρώνεις με περισσότερους τόκους. Δεν υπάρχει σωστή απάντηση για όλους, εξαρτάται από το τι αντέχεις μήνα με τον μήνα.

Πόσο αλλάζει με το επιτόκιο

Το ίδιο δάνειο, 144.000€ για 25 χρόνια.

ΕπιτόκιοΜηνιαία δόσηΤόκοι συνολικά
3%683€~60.900€
4%760€~84.000€
5%842€~108.500€
6%928€~134.300€

Κάθε αύξηση του επιτοκίου κατά 1 ποσοστιαία μονάδα προσθέτει περίπου 80€ τον μήνα στη δόση αυτού του δανείου. Αυτό έχει σημασία αν το επιτόκιο είναι κυμαινόμενο: η δόση σου μπορεί να αλλάξει και πρέπει να έχεις περιθώριο στον προϋπολογισμό.

Τα επιτόκια διαφέρουν ανά τράπεζα και προϊόν και αλλάζουν συχνά, οπότε τα παραπάνω δεν είναι προσφορά ούτε πρόβλεψη. Ζήτα γραπτή προσφορά από περισσότερες από μία τράπεζες και δες τον τύπο του επιτοκίου, το διάστημα που είναι σταθερό και το περιθώριο.

Πού πηγαίνει η δόση: τόκοι ή κεφάλαιο;

Στις ίσες δόσεις, στην αρχή πληρώνεις κυρίως τόκους. Στο παράδειγμα των 144.000€ στο 4% για 25 χρόνια:

  • Στον πρώτο μήνα, οι τόκοι είναι 480€ και το κεφάλαιο που εξοφλείται μόνο 280€.
  • Μετά από 5 χρόνια έχεις πληρώσει περίπου 45.600€ συνολικά, αλλά το υπόλοιπο του δανείου έχει πέσει μόνο από 144.000€ σε περίπου 125.400€.

Γι' αυτό μια έκτακτη μερική εξόφληση στα πρώτα χρόνια μειώνει πολύ τους τόκους. Πριν το σχεδιάσεις, ρώτα την τράπεζα αν υπάρχουν όροι ή χρεώσεις για την πρόωρη αποπληρωμή.

Πόση δόση αντέχω

Υποθετικό παράδειγμα. Ένα ζευγάρι έχει συνολικό καθαρό εισόδημα 2.400€ τον μήνα. Η δόση του δανείου των 144.000€ αντιστοιχεί σε:

  • 36,4% του εισοδήματος για 20 χρόνια (873€),
  • 31,7% για 25 χρόνια (760€),
  • 28,6% για 30 χρόνια (687€).

Ένας γενικός πρακτικός κανόνας είναι να μην ξεπερνά η δόση περίπου το 30-35% του καθαρού εισοδήματος του νοικοκυριού. Δεν είναι νομικό όριο, και οι τράπεζες κρίνουν κάθε αίτηση με τα δικά τους κριτήρια. Σημασία έχει τι μένει μετά τη δόση για τα υπόλοιπα έξοδα, την αποταμίευση και ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης. Αν σκέφτεσαι αν συμφέρει να αγοράσεις ή να νοικιάσεις, δες και το άρθρο για το ενοίκιο ή την αγορά σπιτιού.

Η δόση δεν είναι το μόνο κόστος

Στη δόση δεν φαίνονται τα έξοδα που συνοδεύουν το δάνειο και την αγορά, όπως έξοδα φακέλου, εκτίμηση του ακινήτου, ασφαλίσεις και συμβολαιογραφικά, ανάλογα με την περίπτωση. Τα βρίσκεις αναλυτικά στο άρθρο για τα κρυφά κόστη της αγοράς σπιτιού.

Πώς μειώνεις τη δόση

  • Μεγαλύτερη προκαταβολή: μικρότερο ποσό δανείου σημαίνει μικρότερη δόση και λιγότεροι τόκοι.
  • Μεγαλύτερη διάρκεια: μικραίνει τη δόση, αλλά αυξάνει το συνολικό κόστος, όπως δείχνει ο πίνακας.
  • Σύγκριση προσφορών: μια διαφορά στο επιτόκιο φαίνεται στη δόση και στο σύνολο των τόκων για δεκαετίες.
  • Μερική αποπληρωμή: αν έχεις έκτακτα χρήματα, δες αν συμφέρει και ποιοι όροι ισχύουν.

Συχνά λάθη

  • Να κοιτάς μόνο τη δόση και όχι τους συνολικούς τόκους.
  • Να παίρνεις το μέγιστο ποσό που σου εγκρίνουν χωρίς να ελέγξεις αν μπορείς να το πληρώνεις με άνεση.
  • Να ξεχνάς το ενδεχόμενο αύξησης του επιτοκίου σε κυμαινόμενο δάνειο.
  • Να μη συγκρίνεις περισσότερες από μία προσφορές.
  • Να μη λαμβάνεις υπόψη τα επιπλέον έξοδα (ΕΝΦΙΑ, συντήρηση, ασφάλιση) στον προϋπολογισμό σου.

Συχνές ερωτήσεις

Η δόση μένει ίδια σε όλη τη διάρκεια του δανείου; Με σταθερό επιτόκιο, η δόση μένει ίδια για όσο διάστημα το επιτόκιο είναι σταθερό. Με κυμαινόμενο επιτόκιο, η δόση αλλάζει όταν αλλάζει το επιτόκιο αναφοράς. Ρώτα την τράπεζα για τη διάρκεια της σταθερής περιόδου.

Μπορώ να υπολογίσω τη δόση χωρίς Excel; Ναι. Ο Υπολογιστής Στεγαστικού δίνει τη δόση όταν βάλεις ποσό, επιτόκιο και διάρκεια.

Αξίζει να πάρω μεγαλύτερη διάρκεια για μικρότερη δόση; Εξαρτάται. Η μεγαλύτερη διάρκεια μειώνει τη δόση, αλλά αυξάνει τους συνολικούς τόκους. Αν σκοπεύεις να εξοφλήσεις μέρος νωρίτερα, ρώτα την τράπεζα για τους όρους και τις χρεώσεις.

Δοκίμασε τα δικά σου νούμερα. Βάλε ποσό, επιτόκιο και διάρκεια στον δωρεάν Υπολογιστή Στεγαστικού και δες πόσο αλλάζει η δόση.

Αυτό το άρθρο είναι γενικός οδηγός, όχι συμβουλή για συγκεκριμένο δάνειο ή τράπεζα. Τα επιτόκια και οι όροι των δανείων αλλάζουν και οι προσφορές των τραπεζών διαφέρουν. Τα νούμερα του άρθρου είναι υποθετικά. Έλεγξε πάντα τους τρέχοντες όρους της τράπεζας πριν αποφασίσεις.

Διάβασε επίσης

Σύντομα θα δούμε πώς να μην ξεπεράσεις τον προϋπολογισμό σου στη Black Friday.

Διάβασε περισσότερα